Nền giáo dục Singapore phát huy tiềm năng con người

Hàng năm, Chính phủ Singapore dành 20% tổng ngân sách quốc gia cho việc đầu tư vào giáo dục – chiếm tỷ trọng đầu tư lớn nhất trong tất cả các ngành.

Singapore được xếp hạng là một trong những nước an toàn nhất và được CBN bình chọn là thành phố sạch nhất hành tinh. “Đảo quốc sư tử” này cũng được tổ chức y tế thế giới xếp hạng là có hệ thống chăm sóc sức khoẻ đứng thứ 6 trên toàn thế giới. Dù nguồn tài nguyên thiên nhiên ít ỏi nhưng kinh tế Singapore được xếp hàng đầu với thu nhập bình quân đầu người đứng thứ 3 trên thế giới và được xếp hạng là trung tâm tài chính thứ 4 trên toàn cầu.

Điều khiến quốc gia nghèo tài nguyên này có nhiều thứ hạng “nhất” như vậy, chính là yếu tố con người, là trí tuệ, sự phát triển nền kinh tế dựa trên tri thức. Nguồn gốc của sự thành công này là định hướng và sự đầu tư đúng đắn cho giáo dục. Giáo dục Singapore đặt mục tiêu cao nhất cho việc phát huy khả năng của học sinh, sinh viên.

Ngay từ cấp tiểu học, sau khi hoàn thành lơp 3, học sinh đã bắt đầu phân cấp theo khả năng học tập, các em có kết quả học tập cao hơn có thể lựa chọn vào học chương trình khó hơn. Sau đó, khi lên trình độ trung học cơ sở, học sinh được phân học theo tiến trình 4 năm hoặc 5 năm tuỳ theo trình độ. Ở giai đoạn trung học cơ sở này, học sinh đã được chọn nhóm ngành học phù hợp nhất với khả năng và sở thích của mình thay vì phải học dàn trải tất cả các môn học như một số quốc gia khác. Điều này giúp học sinh đi sâu phát triển khả năng nổi trội của bản thân.

Kết thúc giai đoạn trung học cơ sở, sau khi thi lấy chứng chỉ O-level, học sinh sẽ lựa chọn một trong 3 hướng tuỳ theo trình độ và sở thích. Đó là học 3 năm chương trình cao đẳng thực hành tại các trường công nghệ bách khoa Singapore hoặc học 2 năm bằng cao đẳng nghề để đi làm. Hướng thứ 3 dành cho những học sinh có khả năng cao hơn theo học chương trình chứng chỉ A-level (hai năm) tại các trường Junior College sau đó học lên bậc đại học (nếu đủ yêu cầu đầu vào) tại các trường đại học công lập của Singapore.

Sự phân cấp nhưng cũng linh hoạt trong hệ thống giáo dục Singapore giúp sinh viên dễ dàng hơn trong việc định hướng kế hoạch học tập cho bản thân. Học sinh, sinh viên hoàn toàn chủ động trong việc định hướng con đường học tập và tương lai nghề nghiệp của mình dựa trên khả năng của bản thân. Hàng năm, Chính phủ Singapore dành 20% tổng ngân sách quốc gia cho việc đầu tư vào giáo dục – chiếm tỷ trọng đầu tư lớn nhất trong tất cả các ngành.

Chất lượng giáo dục luôn luôn được chú trọng cả về cơ sở vật chất và tài sản trí tuệ. Theo QS Best student cities 2012, Singapore được xếp hạng là thành phố đào tạo đại học tốt nhất châu Á. Trong số 6 trường đại học công lập tại Singapore, trường NTU và NUS được xếp hạng top 50 trường đại học tốt nhất trên toàn thế giới.  Ngoài hệ thống các trường công lập, tại Singapore còn có một bộ phận đóng vai trò quan trọng trong việc biến Singapore thành Global Schoolhouse, mang sinh viên quốc tế trên toàn thế giới đến đây học tập và đem lại cho Singapore nguồn thu đáng kể, đó là hệ thống các trường tư.

Hệ thống các trường tư đào tạo bậc đại học và sau đại học tại Singapore được định hướng theo chủ trương “đi tắt đón đầu”. Điều này có nghĩa là họ không tự cấp bằng đại học và sau đại học mà tìm kiếm, liên kết đào tạo với các đại học đối tác nước ngoài – những trường đã có kinh nghiệm đào tạo lâu năm và đã được thế giới công nhận về chất lượng đào tạo. Bằng cấp sẽ do các trường đại học đối tác cấp cho sinh viên khi các em hoàn thành chương trình học tại Singapore, cho phép sinh viên được học các chương trình tiên tiến của các quốc gia phát triển hơn với một mức chi phí vừa phải.

Chương trình đào tạo tại các trường tư thường được rút ngắn với thời gian 2 – 3 năm để hoàn thành khoá đại học và 12 – 15 tháng cho khoá thạc sĩ. Điều này có được là do các trường tư, sinh viên không nghỉ hè, kết thúc mỗi bậc học, sinh viên nghỉ từ 2 đến 3 tuần trước khi chuyển lên bậc học cao hơn. Ngoài ra, sinh viên học các môn chuyên ngành được phát triển những kỹ năng và kiến thức chuyên sâu theo đúng khả năng và sở thích của mình ngay từ năm đầu tiên chứ không học dàn trải các môn kiến thức cơ bản chung chung.

Chất lượng đào tạo tại các trường tư được kiểm soát chặt chẽ bởi Ủy ban quản lý các trường tư Council for Private Education (CPE) trực thuộc bộ giáo dục Singapore với các chính sách ngặt nghèo, đảm bảo chất lượng đào tạo, bằng cấp và đặc biệt là chính sách bảo vệ sinh viên quốc tế đến theo học tại Singapore.

Bí quyết tạo ‘những cá nhân đặc biệt’ của Singapore và Mỹ

Học cái gì?

Từ lâu rất nhiều người đã quên mất câu hỏi gốc gác này và chỉ say mê bàn chuyện học như thế nào, rồi tập trung cho khâu đổi mới phương pháp dạy học. Nhưng đó vẫn chỉ là bề nổi. Hãy thử nhìn sang các nước có nền giáo dục tiên tiến.

Trước hết từ nền giáo dục Hoa Kỳ:

Bộ khung nội dung là quan trọng tối cao. Bộ khung này quy định tất cả các đầu mục kiến thức nền tảng mà người theo học cần đạt. Ví như môn khoa học thiếu nhi cho tiểu học. Bộ GD sẽ soạn ra các đầu mục chương trình cho từng lớp và các hãng viết sách cứ theo đó mà viết SGK.  Mỗi hãng sẽ viết một kiểu theo bộ khung này và các trường được trao quyền tự do chọn lựa bộ SGK tốt nhất hoặc phù hợp nhất với phong cách đào tạo và triết lý giáo dục của mình.

Đây chính là không gian cho tự do học thuật ở bậc phổ thông. Bộ GD và thậm chí các bang không được phép can thiệp vào việc chọn SGK của các trường. Bộ GD Mỹ hoàn toàn có thể tự viết nội dung SGK nếu muốn. Song ít trường chọn điều đó.

Bộ khung này có thể ví như một thứ “kinh thánh”. Nó phải chuẩn và đủ. Không được phép sai lệch hay thừa. Tiêu chuẩn phải chính xác về đầu mục và nội dung kèm theo là một thứ bảo bối giúp nền giáo dục của bất kì nước nào hay một trường ĐH nào đi lên.

Thứ hai  là bài học từ Singapore: Nền giáo dục phổ thông của Singapore theo hệ thống của Anh quốc. Trong khoảng 20 năm họ đã tiếp cận và đạt được chất lượng của hệ thống giáo dục Anh quốc.

Trong khi đó, trường chính sách công Lý Quang Diệu trực thuộc ĐH quốc gia Singapore NUS. Khi thành lập, NUS đã định hướng trường này theo mô hình trường chính sách công số 1 thế giới là Kennedy thuộc viện đại học Harvard. Để làm được như vậy NUS đã mua khung chương trình của trường Kennedy cho trường Lý Quang Diệu. Họ chỉ mất hơn 10 năm để đưa chất lượng đào tạo lên tầm thế giới.

Hiện trường Lý Quang Diệu là cái tên hàng đầu châu Á trong đào tạo chính sách công và nằm trong top 10 thế giới ở lĩnh vực và ngành hẹp này.

Hai câu chuyện trên gợi ý rất nhiều cho cho những người làm GD ở VN.

“Những cá nhân đặc biệt” của Singapore và Mỹ (từ trái sang): Lý Quang Diệu, Barack Obama, Mark Zuckerberg, Bill Gates.

Học thế nào?

Tiêu chí khung giá trị cần chuẩn xem ra không phải ai cũng làm đúng cho dù rất giản dị. Nếu chưa thể làm chuẩn thì tốt nhất là thuê hoặc mua như Singapore đã làm. Nó giống cái la bàn giúp ta đi đúng hướng.

Lấy ví dụ về đề án viết SGK tiếng Anh phổ thông của Việt Nam mới được bàn thảo gần đây. Tại hội nghị quốc gia, vị chủ trì hội thảo phát biểu rằng: SGK tiếng Anh của ta cần đưa vào đó các nội dung về văn hóa Việt Nam. Nghĩa là để có sách dạy tiếng Anh mang văn hóa Việt, nhóm biên soạn phải viết lai sách, đồng nghĩa với việc các học sinh vẫn tiếp xúc và học kiểu tiếng Anh do người Việt viết, thay vì ngôn ngữ chuẩn do người bản ngữ soạn.

Chừng đó để thấy cách tiếp cận khung chương trình như thế đã chệch hướng ngay từ đầu.

Một hạn chế nữa cần khắc phục, đó là từ lâu chúng ta đều biết kiểu dạy, học nhồi nhét và thuộc vẹt. Kiều học đó sẽ triệt tiêu năng lực tư duy, đặc biệt là tư duy sáng tạo và sẽ phá hủy mảnh đất ươm trồng trí tưởng tượng – thứ còn quan trọng hơn cả trí thông minh như: hoạt động vui chơi: nuôi dưỡng trí tưởng tượng. Thói quen đọc sách: ươm mầm đam mê và ước mơ.

Cần thêm các trải nghiệm cuộc sống để mang lại cảm xúc. Cảm xúc dẫn đến ý tưởng. Các nước phát triển coi trải nghiệm cuộc sống là cả một nền giáo dục riêng mà ở đó giáo dục ở nhà trường trở nên gắn bó với giáo dục gia đình. Tên gọi chính xác của nền giáo dục này là ComEd  – Community Education. Giá trị sâu xa cần đạt tới là tinh thần cống hiến, gốc gác của sự nhân văn.

Vế thứ 2 của học cái gì là “học vừa đủ”, nhưng có lẽ  quá khó để định lượng và đôi khi nó không còn nằm trong ý chí chủ quan của cả người dạy lẫn người học. Ngay cả với một nền giáo dục chuẩn mực như Singapore thì nguyên lý học vừa đủ cũng bị phá vỡ bởi chính họ cũng khó lòng cưỡng lại và đẩy lùi xu hướng đó.

Cho đến gần đây, những người làm giáo dục nước này đã có một số động thái để cải thiện tình hình.

Trước hết, ĐH quản trị Singapore SMU là 1 đại học của nhà nước nhưng chính phủ đã xã hội hóa, cho phép tư nhân vận hành theo mô hình đại học của Hoa Kỳ mà cụ thể là Trường Kinh Doanh The Wharton thuộc đại học Pennsylvania ( UPenn – một trong 8 trường thuộc nhóm Ivy League ).

Kết quả là SMU không chạy theo việc học nặng mà thay vào đó là việc học vừa đủ. Họ đưa vào các chương trình bằng đôi liên kết với UPenn và đưa phương pháp học Discussion – based Learning (tức là học tập dựa theo thảo luận có gốc gác từ Reed College). Phương pháp này buộc người học phải đọc nhiều để đưa ra đươc ý kiến riêng của mình. Và với mục tiêu đọc để có ý kiến riêng thì việc học vẹt cộng nhồi nhét đã dần được loại bỏ.

Hai, Đại học công nghệ và thiết kế SUTD là một bước tiến mới và nỗ lực mạnh mẽ hơn của chính phủ Singapore trong việc tiếp cận tư duy giáo dục độc lập và triết lý sáng tạo cá nhân của Mỹ. Việc học cái gì đã được đưa xuống dưới mức đủ thành mức ít. Để cho người học dành thời gian nhiều hơn nữa cho việc sáng tạo. Sáng tạo ở mức cao là phải ra được sản phẩm cụ thể.

Còn các  trường của Mỹ sẽ từ khung chương trình học cái gì đúng và đủ để đưa ra các mục tiêu giáo dục mà họ muốn học sinh hướng tới. Giáo viên được trao quyền thiết kế bài học dựa theo cả khung chương trình và mục tiêu học trên nền nội dung của cuốn SGK họ chọn. Như vậy giáo viên không phải là người chỉ đi diễn giải lại nội dung SGK. Họ chủ động sáng tạo lại cách thể hiện nội dung học cái gì. Các lớp học theo giáo viên khác nhau sẽ tiếp cận các nội dung học và cả hàm lượng khác nhau.

Sự chủ động, độc lập và sáng tạo của giáo viên cũng sẽ sản sinh ra các học trò có các phẩm chất như thế. Đó là lí do mà không ai giống ai. Nền giáo dục đã tạo ra được các cá nhân. Chứ không phải là các học sinh mặc đồng phục về kiến thức.

Và đó nên là mục tiêu chính của giáo dục.

Mọi chi tiết xin liên hệ:
CÔNG TY TƯ VẤN DU HỌC DTU
Trụ sở chính TP.Hồ Chí Minh: 158 Hồ Bá Kiện, P.15, Q.10, HCM, Việt Nam
Các văn phòng đại diện: (vui lòng liên hệ trước khi đến văn phòng đại diện)
- TP HCM Q1: Lầu 10, Tòa nhà Miss Aodai, 21 Nguyễn Trung Ngạn, P. Bến Nghé, Q1, TP HCM, Việt Nam
- Hà Nội: 30D Kim Mã Thượng, P.Cống Vị, Q.Ba Đình, Hà Nội, Việt Nam

Website: www.dtu.com.vn - www.faircourse.com - www.duhocnhom.com -www.toikhacbiet.vn
Facebook: https://www.facebook.com/DuHocDTU Hotline : 0938.222.036 Email: info@dtu.com.vn
Điện thoại: (08).6276.9647
Hoặc bạn vui lòng dành chỉ khoảng 20 giây để điền thông tin sau, nhân viên của DTU rất thân thiện sẽ liên hệ tư vấn bạn tận tình: bit.ly/dtu_nhantinduhoc